UNICEF - ENGELLİLİK HAKLARININ TEŞVİKİ

KAPSAYICI ENGELLİLİK VERİLERİ ÜRETME RAPORU

UNICEF’in hazırladığı bu rapor kapsayıcı istatistikler aracılığıyla engelli haklarının daha iyi nasıl teşvik edilebileceğinin açıklandığı bir yol haritası oluşturmaktadır. Bu anlamda neler yapılmalı sorusuna cevap veren rapora dair Türkçe açıklama aşağıdaki gibidir:

Küresel taahhütler engelli çocukların haklarını garanti etmektedir fakat bununla beraber, özellikle düşük ve orta gelirli ülkelerde güvenilir verilerin azlığı, bu yükümlülüğün yerine getirilmesini engelleyebilmektedir. Bu durum engelli çocukların sayısı ve özellikleri hakkında çok az şey bilinmesi ile sonuçlanmaktadır.

Engellilik alanına dair verilerin oluşturulmasında karşılaşılan çeşitli zorlukların en büyük sebebi sorunların ve veri toplama metodolojisinin yanlış tanımlanması ile ilgilidir. Genellikle engellilik alanında kapsayıcılık, yanlış bir şekilde anlaşılan, uygulanması pahalı ve pratik olmayan ve bu nedenle sürdürülemez olan bir konu olarak düşünülür. Bu yanlış anlaşılmaları düzeltmek için yalnızca engellilere değil, aynı zamanda ailelerine, topluluklarına ve bir bütün olarak topluma fayda sağlamak amacı ile hangi yatırımların gerekli ve en etkili yol olduğunu belirlemeye yardımcı olacak doğru veriler ve çalışmalar gerçekleştirmek gerektirir.

Bu anlamda UNICEF’in raporu, ana akım içerisinde engelli görünmezliğinin sebeplerinin, stratejik politika planlamalarının öneminin neler olabileceğini detaylı bir şekilde açıklamıştır. Bu rapor, kilit göstergelerin engellilik durumuna göre ayrıştırılmasına izin veren veri toplama araçlarının ve protokollerin neler olduğu ve nasıl kullanılması gerektiğini açıklamaktadır. Engellilerin anketlere, nüfus sayımlarına ve program değerlendirme verilerinin toplanmasına katılmalarını sağlamak için hangi yollar izlenmeli sorusuna da ayrıca yanıt vermektedir.

Kapsayıcı veriler, engelliliğe dayalı ayrımcılığın ortadan kaldırılması ve kapsayıcı programlamaya yönelik küresel çabaların hızlandırılması için anahtardır. Hükümetler ve kuruluşlar, engellilerin insan toplumunun her alanında adil erişimi ve katılımını engelleyen sebepleri ortadan kaldırmak için kaynak ve çaba sarf etmelidir. Veri toplama ve izleme çabalarına engellilik alanını da dahil etmek için etkili yaklaşımlar uygulamaya çalışmalıdırlar.

İzlenecek metodoloji, yaygınlaştırma ve savunuculuk stratejilerini, kilit paydaşları mümkün olan en doğru ve etkili şekilde hedeflemeli ve kanıt kullanımını teşvik etmelidir.

Çeşitli veri toplama metotlarının (doğrudan değerlendirme, klinik tanı, nüfus sayımları, ev anketleri, okul anketleri, tarama çalışmaları, nüfus sayımı sonrası engellilik anketleri) bu alan içerisinde nasıl kullanılabileceği de yine bu rapor içerisinde açıklanmıştır.

Metnin tamamı ve orijinali için:

https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/Producing-disability-inclusive-data-brochure-English-2020.pdf